Tomorrow's Program: Mozart and Elias

Ο Νόρμπερτ Ελίας, σπουδαίος κοινωνιολόγος του περασμένου αιώνα, έχει -μεταξύ άλλων- γράψει ένα βιβλίο για τον Μότσαρτ. Τίτλος του βιβλίου: "Μότσαρτ: το πορτρέτο μιας μεγαλοφυίας" (Εκδ. Ίνδικτος). Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που ρίχνει φως σε κρίσιμες πτυχές του φαινομένου "Μότσαρτ".

Στην αυριανή εκπομπή σκέφτηκα να διαβάσω ορισμένα αποσπάσματα από αυτό το βιβλίο. Τι σημαίνει μεγαλοφυία; Πώς γίνεται να συνθέτει τόσο υπερκόσμια μουσική ένας άνθρωπος τόσο "κοινός" στον χαρακτήρα όσο ο μεγάλος συνθέτης; Τί είναι εκείνο που διαφοροποιεί την φαντασία ενός οποιουδήποτε ανθρώπου από την φαντασία μιας μουσικής μεγαλοφυίας; 

Είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτει ο Νόρμπερτ Ελίας στα αποσπάσματα που επέλεξα να διαβάσω. Δεν με απασχολεί τόσο η πειστικότητα των απαντήσεων που έχει να προτείνει όσο το ότι θέτει τα κρίσιμα ερωτήματα, ότι δεν αρκείται σε μια αποθεωτική "αγιολογία" του Μότσαρτ αλλά επιχειρεί να εξηγήσει τι είναι αυτό που κρύβεται πίσω από την θαυμαστή μεγαλοφυία αυτού του ανθρώπου - ίσως του πιο ταλαντούχου ανθρώπου που ανέδειξε ποτέ η ανθρωπότητα. 

Ο ίδιος ο Μότσαρτ έλεγε πως του είναι πιο εύκολο να συνθέτει παρά να μην συνθέτει. Εντυπωσιακή δήλωση, ομολογουμένως, που λέει κάτι για την μοναδικότητα της περίπτωσης του ανθρώπου. 

Για μένα, ο Μότσαρτ παραμένει ένα άλυτο αίνιγμα. Και με εκφράζει ο Einstein ο οποίος είπε πως "η μεγαλύτερη απόδειξη για την ύπαρξη του Θεού είναι η ύπαρξη του Μότσαρτ". 

Στην αυριανή εκπομπή, φυσικά, θα ακούσουμε φυσικά μόνο μουσική Μότσαρτ. Για να αντισταθμίσω λίγο την δυσκολία του κειμένου σκέφτηκα να επιλέξω θέματα γνωστά και αγαπητά σε όλους.... Μεταξύ άλλων, Divertimento K 136, Σονάτα για πιάνο Κ333, Συμφωνία αρ. 40 και άλλα. Κάθε μουσικό θέμα προέρχεται από διαφορετικό είδος - μια μικρή (και προφανώς ανεπαρκής) προσπάθεια να πάρουμε μια γεύση της συνθετικής προσφοράς αυτού του ανθρώπου που έφυγε από την ζωή σε ηλικία μόλις 35 ετών - πραγματική τραγωδία για την ιστορία του πολιτισμού... 

Καλή ακρόαση!

Tο πρόγραμμα μεταδίδεται κάθε Σάββατο πρωί στις 10, στην «συχνότητα»: http://www.musicsociety.gr/ 

 Όλες οι εκπομπές εν συνεχεία «ανεβαίνουν» εδώ:http://www.mixcloud.com/Music_Society_Webradio/playlists/klassika-ixografimena/

 

Orthodox Advent (40 Days To Christmas!)

I would like to share with you the first Christmas Carol for this year's Nativity Period - which, for the Orthodox Church, begins today...

It's composed by the true master of this kind of music - John Rutter. I heard it for the first time half an hour ago - and instantly fell in love with it!

Radio Program 7 November 2015

https://www.mixcloud.com/Music_Society_Webradio/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%B7%CF%87%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1-7-%CE%BD%CE%BF%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85-2015/

Tomorrow's Program: Autumnal Themes...

Για την αυριανή εκπομπή, σκέφτηκα μια ενδιαφέρουσα περιήγηση σε φθινοπωρινά θέματα – μουσικές δηλ. που οι συνθέτες έγραψαν εμπνεόμενοι από την συγκεκριμένη εποχή του χρόνου. Μια ακόμα μονοθεματική εκπομπή λοιπόν!

Φθινόπωρο στην Νέα Υόρκη, Οκτώβριος 2015

Είναι αλήθεια πως τα μουσικά θέματα για το φθινόπωρο δεν είναι τόσα (ούτε τόσο γνωστά) όσο αυτά που έχουν γραφτεί για την άνοιξη ή το καλοκαίρι. Δεν παύουν όμως να είναι πολύ ενδιαφέροντα.

Θα ακούσουμε έργα συνθετών, όπως ο Τσαϊκόφσκι, ο Γκλαζούνοφ, ο Βιβάλντι – ο πρώτος έχει γράψει μια θαυμάσια συλλογή 12 κομματιών για σόλο πιάνο με τίτλο «οι Μήνες» του χρόνου. Ο «Οκτώβριος» φέρει τον τίτλο «φθινοπωρινό τραγούδι» και είναι μια πανέμορφη (και μελαγχολική, όπως επιβάλλει το «κλίμα» της εποχής) μελωδία την οποία θα ακούσουμε σε μια (κατ’ εμέ) επιτυχή διασκευή του έργου για ορχήστρα (έχουμε στο παρελθόν ακούσει το ίδιο θέμα για πιάνο και σκέφτηκα κάτι διαφορετικό…). 

Για τις 4 εποχές του Βιβάλντι δεν νομίζω πως χρειάζονται συστάσεις! Αλλά ίσως δεν είναι τόσο γνωστό πως και ο Astor Piazolla έχει γράψει επίσης «4 εποχές» - για την ακρίβεια "Τέσσερις Εποχές στο Μπουένος Άιρες" - Estaciones Porteñas- 4 τανγκό που έχουν (εξ όσων έχω καταλάβει) ως μουσική τους αφορμή το αριστούργημα του Antonio Vivaldi.

Αλλά και ο Franz Schubert έχει γράψει ένα θαυμάσιο τραγούδι με θέμα το φθινόπωρο, και θα το ακούσουμε εξαίσια ερμηνευμένο από τον μεγάλο βαρύτονο Dietrich Fischer-Dieskau.

Αυτά είναι ορισμένα μόνο από τα μουσικά φθινοπωρινά θέματα που θα ακούσουμε αύριο...

  

ΥΓ. Θερμές ευχαριστίες στον Σπύρο Σουλαδάκη για τις ιδέες ορισμένων μουσικών θεμάτων, και στον Βλάση Νικολαΐδη που τράβηξε την φθινοπωρινή φωτογραφία. 

Tο πρόγραμμα μεταδίδεται κάθε Σάββατο πρωί στις 10, στην «συχνότητα»: http://www.musicsociety.gr/ 

 Όλες οι εκπομπές εν συνεχεία «ανεβαίνουν» εδώ:http://www.mixcloud.com/Music_Society_Webradio/playlists/klassika-ixografimena/

Radio Program 31 October 2015: Settings on the Psalm, "The Lord is my Shepherd"

https://www.mixcloud.com/Music_Society_Webradio/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%B7%CF%87%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1-31-%CE%BF%CE%BA%CF%84%CF%89%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85-2015/

Tomorrow's Program: "The Lord is my Shepherd"

Σκέφτηκα μια μονοθεματική εκπομπή για την αυριανή μας επικοινωνία...

Έτυχε να ακούσω τις προάλλες μια πολύ ωραία μελοποίηση ενός ψαλμού του Δαυίδ  που αγαπώ ιδιαίτερα - του 22ου. Την μουσική είχε γράψει ένας πολύ γνωστός συνθέτης - στη Βρετανία τουλάχιστον-, ο John Rutter. 

 

Βρήκα την μελοποίηση του Rutter εξαιρετική (όπως και τόσους άλλους ύμνους που ο σπουδαίος αυτός συνθέτης έχει γράψει), και μετά από μικρή έρευνα διαπίστωσα πως πλήθος συνθετών είχαν εμπνευστεί από τον συγκεκριμένο Ψαλμό. 

 

Συγκέντρωσα λοιπόν για την αυριανή εκπομπή ένα μικρό δείγμα των ωραιότερων (κατ' εμέ) ύμνων που βασίζονται στον 22ο Ψαλμό. Οι περισσότεροι εξ αυτών προέρχονται από Βρετανούς συνθέτες (όχι ιδιαίτερα γνωστούς), καθότι ο εν λόγω Ψαλμός είναι από τους πλέον αγαπημένους στην χώρα αυτή - αναπόσπαστα συνδεδεμένος με την Αγγλικανική μουσική παράδοση.

Ο ίδιος ο JS Bach έχει αφιερώσει το chorale μιας Καντάτας του (BWV 122) σε μια παράφραση στίχων του 22ου Ψαλμού - θα ακούσουμε ένα απόσπασμα ερμηνευμένο από το σύνολο Amsterdam Baroque υπό τη διεύθυνση του σπουδαίου Ολλανδού αρχιμουσικού Ton Koopman. 

Αλλά και ο Franz Schubert έχει γράψει ένα τραγούδι (για δύο σοπράνο και δύο άλτο) πάνω στα λόγια του ψαλμού - μια πανέμορφη μελωδία που, νομίζω, συναγωνίζεται σε μελωδική ομορφιά και θρησκευτική κατάνυξη το Ave Maria, και πάντως αποτελεί έξοχο δείγμα της θρησκευτικής φωνητικής μουσικής του Αυστριακού συνθέτη. 

Για το τέλος, κάτι πολύ διαφορετικό: ο 22ος Ψαλμός όπως τον αποδίδει το μουσικό ύφος της Ανατολής, η Βυζαντινή μουσική - εν προκειμένω, ο θαυμάσιος χορός των Σιμωνοπετριτών Πατέρων του Αγίου Όρους.

Κλείνω με τα υπέροχα λόγια του 22ου Ψαλμού που αποτελεί την αφορμή και το θέμα της αυριανής εκπομπής...

Κύριος ποιμαίνει με και ουδέν με υστερήσει.

Εις τόπον χλόης, εκεί με κατεσκήνωσεν, επί ύδατος αναπαύσεως εξέθρεψε με. 

Την ψυχήν μου επέστρεψεν, ωδήγησε με επί τρίβους δικαιοσύνης, ένεκεν του ονόματος αυτού. 

Εάν γαρ και πορευθώ εν μέσω σκιάς θανάτου, ου φοβηθήσομαι κακά, ότι συ μετ΄ εμού ει. 

Η ράβδος σου και η βακτηρία σου αύται με παρεκάλεσαν. Ητοίμασας ενώπιον μου τράπεζαν, εξεναντίας των θλιβόντων με. 

Ελίπανας εν ελαίω την κεφαλήν μου και το ποτήριον σου μεθύσκον με ωσεί κράτιστον. 

Και το έλεος σου καταδιώξει με πάσας τας ημέρας της ζωής μου και το κατοικείν με εν οίκω Κυρίου εις μακρότητα ημερών.

Tο πρόγραμμα μεταδίδεται κάθε Σάββατο πρωί στις 10, στην «συχνότητα»: http://www.musicsociety.gr/ 

 Όλες οι εκπομπές εν συνεχεία «ανεβαίνουν» εδώ:http://www.mixcloud.com/Music_Society_Webradio/playlists/klassika-ixografimena/

 

Program 17 October 2015

https://www.mixcloud.com/Music_Society_Webradio/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%B7%CF%87%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1-17-%CE%BF%CE%BA%CF%84%CF%89%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85-2015/